Đánh giá tiềm năng nguồn lợi cá nổi vùng biển vịnh bắc bộ

 1998: D n ngun li hi su king các
vùng trm phc v mc tiêu phát trin lâu bn ngành hi sn vùng bin gn b 
G u tr ng và kh i nh (ch yu là cá
nc, cá trích, cá b bin Vim cp B, mã
s KC.CB.01-14 do thn Vi nhim vi ni dung bao gm các v
ch y âm và ng dng trong nghiên cu ngun li cá ni nh; (ii)
Kt qu n trng và kh n li cá ni nh  bin Vi
2003-2005; (iii) Kt qu  s phn hi âm ca mt s loài cá ni nh; (iv) Hin trng
mt s ngh khai thác cá ni nh  Vit Nam; (v) Hin trng phân b trng cá, cá bt ca mt s
loài cá ni nh  bin Vit Nam; và (vi) Các yu t hc và thu sinh vt có liên quan
 bin Vit Nam.
Trong các CB
 

 Nam nói chung và  






p . 











 
             

h,  



khai thác.
      16,5
o

phía nam,  110
o
, 



 



, 



 
















 Hinh và
Hinh Hp tác ngh cá Vit Nam - Trung Quc trong , 25-12-2000 




 .
u 2 trong Hinh phnh vnh Bc B m ni tun t t ca sông
Bc Luân n ca vnh chia vnh Bc B ra làm hai. Ca vnh lng thng t o Cn C,
tnh Qung Tr, Vio Hi Nam, Trung Qun 9
nh hi phnn 21 chia c quyn kinh t.
u 3, phn II ca Hinh Hp tác ngh cá Vit Nam - Trung Quc trong vnh Bc
B t nht trí thit l
c quyn kinh t ca mc, nm v phía bc ca vnh Bc B,
v phía nam ca tuyn 20
0
N nh trong Hinh phân
nh vnh Bc B (gi ti lý v mi phía.
Vùng bin nghiên cu bao trùm toàn b vnh Bc B là mt trong nhng vnh ln  ông


 a th gii, có din tích khong 126.250 km
2
(36.000 hi lý vuông), chiu ngang ni
rng nht khong 310 km (176 hi lý), ni hp nht  ca vnh rng khong 220 km (119 hi lý).
Vnh có hai ca, eo bin Qunh Châu nm gia bán o Lôi Châu và o Hi Nam vi b rng
khong 19 hi lý và ca chính ca vnh t o cn c (Vit Nam) ti mi Oanh Ca (o Hi
Nam, Trung Quc) rng khong 112 hi lý. Chiu dài b bin phía Vit Nam khong 763 km,
phía Trung Quc khong 695 km. Phn vnh phía Vit Nam có khong 2.300 hòn o, á ven b,
có o Bch Long V nm cách t lin Vit Nam khong 110 km, cách o Hi Nam 130 km.
Vnh Bc B có v trí chin lc quan trng i vi Vit Nam và Trung Quc c v kinh t ln
quc phòng, an ninh. Vnh là ni cha tài nguyên thiên nhiên bin, c bit là hi sn và du khí.
V hi sn, i b phn các ngtrng chính nm gn b bin Vit Nam và tây nam o Bch
Long V. Vnh Bc B là mt trong nhng ngtrng và ngun cung cp hi sn quan trng cho
hai nc Vit Nam và Trung Quc. Khu vc gia vnh và ca vnh có bn trng Sông Hng có
kh nng cha du khí. Vnh Bc B là ca ngõ giao lu ln và lâu i ca Vit Nam ra th gii,
trong ó có Trung Quc, có tm quan trng c bit vi s phát trin kinh t, thng mi quc t
cng nhbo v an ninh, quc phòng ca nc ta.






 , 






















 4 

(

 

 ):






 , 





, 














chung.
Tr c xem là s ng cá th hay khng ca  mt
khu vc 

 nhnh   . Xác nh tr ng là mt
trong nhng ni dung ca ving qun th, 

 nh: (i) s
ng (cá th) hoc khi ng (kg, tn) c tính trên m din tích hoc th tích,
và (ii) m khai thác t ng (



 ) t khai thác
c mà không làm n qun th.
 Vit Nam hin nay, hai ph bin  nh tr ng là: Các
c tinh s ng hoc trng p
biu th sng cá thông qua các thông s ca vic khai thác.   chng th
pháp nghiên cu ca tác gi, lu  v cách tính và mt s c
m ca các 
u và bt li
m trng
 âm
a trên din tích ci kéo

ng th
Ngoài ra, trên th gii   ng nghiên c n p tài
nguyên hi sn và sc ti cng bin da trên mt kênh thông tin quan trng là quá
trình chuy   ng trong h sinh thái bin. H      n vic
nghiên cu chuyng và vt cht ca quá trình sn xup trong h sinh thái
bin nhii c công b trên th gii trong nhng t qu nghiên cu
phân tích các mi quan h gi ng và các ngun li sinh vt thông qua xích dinh
ng trong bin; các ng ca s bii xu th chuyng lên ngun li
sinh vt bin. Nghiên cu quá trình chuyng và vt cht, quá trình sn xut và
i ch sinh thái bin Vit Nam c chú ý trin khai
t nhng nu bng ving sc sn xup và mô hình hoá chu trình
vt cht trong h sinh thái bin. Tip cn ng nghiên cu tiên tin p theo ca
lu trình bày c th ng trong h sinh thái bi áp
d ng và kh n li cá ni nh  .
Bên c







 , 




 gi thit v s ng nht sinh khi ca toàn b qun th cá 



 ,


 c Vit Nam quan tâm nghiên
cn Tác An (Vin H i hc Khoa hc T
nhiên Hà Ni), 



 (







).
Theo m cn li cá ni có th c tính
t  tha cá có trong vùng bin th m bo cho mng
( ) cá nhnh sinh sng  trong vùng bin. Tng khng cá trong mt
c và trong mt thi khoc các nhà nghiên cu ngun li bin coi là tr
ng  cá bin trong thi kho,  c 




.
c chuyn hóa qua các bng ca chui th
sinh thái bin tuân theo mt chui quy lu (2.2):
- ng mt trc vt ni bin nh quang hp
- ng t thc vt nng vt ni nh ng vt nc vt ni
- ng t ng vt ni lng vt bc cao nh ng vt b
ng vt ni (nghiên cu này gii hng vt bc cao là cá ni nh - ng v
hay dng cá hic vng vt ni)



Hình 2.2: chuyng qua các bng
trong chui th









a trên lý thuynh tranh trong qun xã sinh vt
ni bi xây dng, phát tric qun lý bi Phòng Tài nguyên và
ng Bing, Thu i hc Khoa hc T
i hc Quc gia Hà Ni. Mô hình vit bng ngôn ng lp trình PASCAL, tính toán sinh
kht thc vt nng vt ni  



 các trm (nhiu tng)
 khu v sâu nh nh Bc B. 





 :









 

Th nhng vt ni s dng thc vt ni làm th này là quan h theo
kit d - vt mng vt nc coi là vt d, thc vt nc coi là vt
mi. Trong quan h này, sinh khi ca qun th ng vt n dng th
sinh khi thc vt ni gi tiêu thi quan h cnh tranh gia hai qun th
khác loài.
ng
t nhiên (1)
Thc vt ni
(2)
ng vt
ni (3)
Cá ni nh
(4)
Th hai, do sc ép ca s  ng cá th ca qun th, các cá th buc phi cnh
 duy trì s ng  mc cân bng. Trong quan h này, mt phn s ng cá th 
b loi ra khi qun th c cht) làm cho sinh khi ca qun th suy gim.
i quan h cnh tranh cùng loài.
Ngoài hai quá trình trên, nhing sinh khi qun th 
quang hng, hô hp, cht t (hình 2.3).

Hình 2.3: Các quá trình ng ti s phát trin ca qun xã sinh vt ni bin
Trong hình 2.3, K
0
, K
1
, K
4
 t riêng hô hp, quang hp và cht t nhiên ca qun
th thc vt ni; K
3
, K
2
, K
5
 t riêng hô hp, lc ly tht t nhiên ca qun
th ng vt ni. Tc  riêng ca mc hiu là t bii ca m
khng nghiên c
Theo nguyên lý bo toàn, t toàn phn bii n hoc sinh khi ca mt hp
phi s t các quc làm gim n hoc sinh
khi ca hp ph mô hình cnh tranh gia hai qun th khác loài ca Volterra kt
hp vng lc bing sinh kh



 ng
thc vt ni vng vt ni c din t  dF/dt = (K
1
 K
0
 K
4
  b
1
K
2
Z)F
dZ/dt = (b
1
b
2
K
2
F  K
3
 K
5
 (2.1)

3
) - sinh khi ca qun th thc vt ni ng vt ni; b
1
- h
s chn lc th nhiên cng vt ni i vi thc vt ni; b
2
- h s ng hóa 


 ; - h s suy gim khng do cnh tranh cùng loài ca các qun th thc
vt ni ng vt ni.
Xét h u trong v ph nht biu din t phát
trin t nhiên ca qun th thc vt ning th nht (K
1
) biu din t 
ng thun túy (hay t ting th u din ng ca s 
ng (có th hing th 
1
K
2
Z) biu din s suy gim
sinh khi vt mi thc vt ni do vt d ng vt ni 
th hai ca h c hi.
K
1


K
3


Thc vt ni
ng vt ni
K
0


K
4


K
5


K
2

riêng (Ki, i=0 5a các quá trình sinh- nêu trên vào
   (







 ,  , 



,








 ) 















 trong [17] và
  1):
- Mô hình v s phát trin t nhiên ca qun th thc vt ni
- Mô hình v s phát trin t nhiên ca qun th ng vt ni
- 














 Cc điu kiê
̣
n gia
̉
i ba
̀
i toa
́
n




 2.1  , 
 -Kuta, Adamxo, 










 -Kutta.














:
- 

2 


0
, Z
0

0
.
- 






























  K
i
.
- 





 ( )  
i
 (
 ).
-  : 





  






 (











 ).
 Gii bi ton dng
Vi mu hin trng ca quá trình sn xut vt cht hn xã
sinh vt ni  vùng bin ti mt thc trung bình trong mt thi kho
c giu kin dng.






















 a quá trình nêu trên






 , ,  . 










 (







 ) 







 .
 Kutta vc áp dng cho bài toán dng, song cn phi kim tra
tính hi t. C th, vu ki  ng (  )
i trong sut quá trình lp, nu tc tính th  ln mà nghic ch
sai khác vi nghim  c th n-1 mt giá tr  t
n ta dng:
Max (|F
n
 F
n-1
|  |Z
n
 Z
n-1
 (2.2)
Vi cách x lý này, nghiu có th cho tùy ý khác 0. 
































 . 
 











 .
























 (F) 


(Z)  




















 .
 Sơ đồ khối lp trnh gii bi ton
-Kutta gii mô hình cc l  kh
hình 2.4.


 khi lp trình gii mô hình cnh tranh
   dng kênh ca Odum (hình 2.5) v s chuyng qua bc
ng bt k và nguyên lý b t ca b 
c biu di
P
i
= A
i
- R
i

Gán thông s sinh thái, thông s u khi
c s ling ti tt c các tng ca các trm
kho sát
 bc x và các t riêng ca các quá trình
phát trin qun th (K
0
,K
1
,K
4
,K
5
) ti tt c tng và các
trm
Tính K
2
, K
3
và gii bài toán dng b
Runge  Kutta ti mt tc ca 1 trm (nghim ban
0)
Kim tra hi
t
Kim tra tính ht s tng
c
Kim tra tính ht s
trm
t sinh hp, th cp ti các tng
mi trm; Tính các giá tr tích phân, hiu qu sinh

Xut kt qu
Kt
thúc
S dng
nghim
va tính
u
vào
i
tc
tính toán
i
trm tính
S

S

S

Bu
t, A  ng hóa, R  hô hp. Nu i là bp thì ngu
ng nhp vào (P
i-1
ng bc x quang h
i
c gt thô
và P
i
t tinh.

Hình 2. ng qua bng i bt k
(

 , B
i
 sinh khi, A
i
 ng hóa, R
i
 hô hp, P
i
 t,
P
i-1
 t ca bc (i-1), NU
i-1
 ng th

 ,
NU
i
 c s dng )


 



 







 , 

 (i=0 5) 
















  , 

 
 :
 sn xup ca thc vt ni
 : P
t
= 0,4.K
1
.F
Hô hp ca qun th TVN : R
F
= 0,4.K
0
.F
p tinh: P
n
= P
t
- R
F
n xut th cp ca ng vt ni
 : A
Z
= 0,4.b
1
.F.b
2
.K
2
.Z
Hô hp ca qun th  R
Z
= 0,4.K
3
.Z
t th cp c P
Z
= A
Z
- R
Z
Trong các  trên, 



 -khô/m
3
t và
hô hp tính bng mgC/m
3
/ngày; các t  là 1/ngày, riêng K
2
là m
3
/mg/ngày. H
s 0,4 cho bing C chim 40% trng khô ca sinh vt.
P
i-1
A
i

NU
i

NU
i-1
R
i

P
i

B
i


t s hiu qu n trong tc quang hp














 , 




















 

 1 m
2
 
















( ).   2.6 














 22

3 



 0,5m, 10

20m.





:
- Giá tr c ti tc coi là trung bình
cho lp 0-0,5m trên cùng.
- Trung bình cng các giá tr c ti tng 0,5 và
c coi là trung bình cho lp 0,5-10m.
- Trung bình cng các giá tr  c ti tng 10 và
c coi là trung bình cho lp 10-20m.
- Giá tr  c ti t  c coi là trung bình
cho l
- 



  trung bình v dày l
ng dc kt qu.
2.6: 


















 , 











 1 . 






















 , 
 .










 ,   -
2


 /m
2
.,




















 1 m
2





. 
































(











 ).
 :
i vi bp:
H s P/B ngày ca qun th thc vt ni (TVN): H
1
= P
n
* /(0.06 .F*)
Hiu qu chuyn hng t nhiên: H
2
= 9.375.P
n
* /(I
SURF
.10
4
.60.G)
Hiu qu t ng: H
td
= P
t
* / R
F
*
\i vi bc th cp :
H s P/B ngày ca qun th ng vt nN): H
3
= P
Z
* /(0.06 .Z*)

Xem chi tiết: Đánh giá tiềm năng nguồn lợi cá nổi vùng biển vịnh bắc bộ