chuyển hóa và bảo toàn cơ năng

3/12/2007 BÙI VĂN KHOA
Sở GD-ĐT Lâm Đồng.
Sở GD-ĐT Lâm Đồng.
Trường THPT Đạ Tông
Trường THPT Đạ Tông
BÀI 17
BÀI 17

KiẾN THỨC LIÊN QUAN BÀI MỚI
KiẾN THỨC LIÊN QUAN BÀI MỚI
1-
1-
Vật có khả năng sinh công ta nói vật có cơ năng.
Vật có khả năng sinh công ta nói vật có cơ năng.
2-
2-
Cơ năng của vật bao gồm động năng và thế năng.
Cơ năng của vật bao gồm động năng và thế năng.
3-
3-
Động năng của vật phụ thuộc vào:
Động năng của vật phụ thuộc vào:


+Khối lượng.
+Khối lượng.


+Vận tốc.
+Vận tốc.
-Thế năng hấp dẫn phụ thuộc vào:
-Thế năng hấp dẫn phụ thuộc vào:


+Độ cao.
+Độ cao.


+Khối lượng.
+Khối lượng.
-Thế năng đàn hồi.
-Thế năng đàn hồi.

Bài 17
Bài 17
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ
NĂNG
NĂNG
Năng lượng
của
dòngnước
được sử dụng
làm quay Tua
bin máy phát
điện?
Như vậy trong quá
Như vậy trong quá
trình đó năng
trình đó năng
lượng của dòng
lượng của dòng
nước được chuyển
nước được chuyển
hóa như thế nào?
hóa như thế nào?

h =0m
h=1m
Quả
Bóng
bàn
B
A
Bài 17
Bài 17
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN
CƠ NĂNG
CƠ NĂNG
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
1.Thí nghiệm 1
1.Thí nghiệm 1
Quá trình chuyển động rơi của qủa
Quá trình chuyển động rơi của qủa
bóng bàn.
bóng bàn.

*
*


Quá trình rơi của qủa bóng
Quá trình rơi của qủa bóng
C
C
1
1
./
./
Trong quá trình rơi của qủa bóng
Trong quá trình rơi của qủa bóng
thì
thì
độ cao
độ cao
và
và
vận tốc
vận tốc
của qủa
của qủa
bóng thay đổi như thế nào?
bóng thay đổi như thế nào?
h=1m
h=0m
Trong quá trình rơi, độ cao của qủa
Trong quá trình rơi, độ cao của qủa
bóng
bóng
giảm
giảm
dần, vận tốc của qủa
dần, vận tốc của qủa
bóng
bóng
tăng
tăng
dần.
dần.
KQ
C
C
1
1
./
./
Khi đó thế năng, động năng thay
Khi đó thế năng, động năng thay
đổi như thế nào?
đổi như thế nào?
Thế năng của qủa bóng
Thế năng của qủa bóng
giảm
giảm
dần,còn
dần,còn
động năng của nó
động năng của nó
tăng
tăng
dần.
dần.
KQ
B
A
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
1.Thí nghiệm 1
1.Thí nghiệm 1
Bài 17

C
C
3
3
./
./
Khi qủa bóng chạm đất, nó nảy lên.
Khi qủa bóng chạm đất, nó nảy lên.
Trong thời gian nảy lên:
Trong thời gian nảy lên:
-
-
Độ cao
Độ cao
và
và
vận tốc
vận tốc
thay đổi như thế nào?
thay đổi như thế nào?
-
-
Thế năng
Thế năng
và
và
động năng
động năng
thay đổi như
thay đổi như
thế nào?
thế nào?

Trong thời gian nảy lên, độ cao của
Trong thời gian nảy lên, độ cao của
quả bóng
quả bóng
tăng
tăng


dần, vận tốc của quả
dần, vận tốc của quả
bóng
bóng
giảm
giảm
dần.
dần.

Như vậy thế năng của quả bóng
Như vậy thế năng của quả bóng
tăng
tăng


dần, động năng của nó
dần, động năng của nó
giảm
giảm
dần.
dần.
h =0m
h=1m
KQ
B
A
*
*
Quá trình nảy lên của qủa bóng
Quá trình nảy lên của qủa bóng
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
Bài 17
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
1.Thí nghiệm 1
1.Thí nghiệm 1

C
C
4
4
./
./
Ở những vị trí nào (A hay B)
Ở những vị trí nào (A hay B)
qủa bóng có thế năng, động năng
qủa bóng có thế năng, động năng
lớn nhất; có thế năng, động năng
lớn nhất; có thế năng, động năng
nhỏ nhất?
nhỏ nhất?

Qủa bóng có
Qủa bóng có
thế năng lớn nhất
thế năng lớn nhất


ở vị trí
ở vị trí
A
A
và có
và có
thế năng nhỏ
thế năng nhỏ


nhất tại vị trí
nhất tại vị trí
B
B
.
.

Qủa bóng có
Qủa bóng có
động năng lớn
động năng lớn
nhất
nhất
ở vị trí
ở vị trí
B
B


và có
và có
động năng
động năng
nhỏ
nhỏ
nhất tại vị trí
nhất tại vị trí
A
A
.
.
h =0m
h=1m
KQ
B
A
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
1.Thí nghiệm 1
1.Thí nghiệm 1

BI
H = 0.4m
B
C
A
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
2.Thí nghiệm 2
2.Thí nghiệm 2
Quá trình chuyển động của viên bi trong
Quá trình chuyển động của viên bi trong
một chiếc máng vòng cung.
một chiếc máng vòng cung.
Vị trí cân
bằng

BI
H = 0.4m
B
C
A
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
2.Thí nghiệm 2
2.Thí nghiệm 2
Quá trình chuyển động của viên bi trong
Quá trình chuyển động của viên bi trong
một chiếc máng vòng cung.
một chiếc máng vòng cung.
Vị trí cân
bằng

C
C
5
5
./
./
Vận tốc của viên bi
Vận tốc của viên bi
tăng hay giảm khi:
tăng hay giảm khi:
a)
a)
Viên bi đi từ
Viên bi đi từ
A
A
về
về
B
B
.
.
b)
b)
Viên bi đi từ
Viên bi đi từ
B
B
về
về
C
C
.
.
BI
H = 0.4m
B
C
A
BI
a)
a)
Viên bi đi từ
Viên bi đi từ
A
A
về
về
B
B
:
:
thì vận tốc viên bi
thì vận tốc viên bi
tăng.
tăng.
b)
b)
Viên bi đi từ
Viên bi đi từ
B
B
về
về
C
C


thì vận tốc viên bi
thì vận tốc viên bi
giảm
giảm
KQ
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
2.Thí nghiệm 2
2.Thí nghiệm 2

C
C
6
6
./
./
Có sự chuyển hóa
Có sự chuyển hóa
từ dạng cơ năng
từ dạng cơ năng
nào sang dạng cơ
nào sang dạng cơ
năng nào khi:
năng nào khi:
a)
a)
Viên bi đi từ A về B.
Viên bi đi từ A về B.
b)
b)
Viên bi đi từ B về C.
Viên bi đi từ B về C.
BI
H = 0.4m
B
C
A
BI
*
*
Viên bi đi từ A về B:
Viên bi đi từ A về B:
Thì
Thì
thế năng
thế năng
chuyển
chuyển
hóa dần sang
hóa dần sang
động năng
động năng
*
*
Viên bi đi từ B về C thì
Viên bi đi từ B về C thì
động năng
động năng
chuyển hóa
chuyển hóa
dần sang
dần sang
thế năng
thế năng
.
.
KQ
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
2.Thí nghiệm 2
2.Thí nghiệm 2
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG

C
C
7
7
./
./
Ở vị trí nào viên bi
Ở vị trí nào viên bi
có thế năng, động
có thế năng, động
năng lớn nhất?
năng lớn nhất?
BI
H = 0.4m
B
C
A
BI
*
*
Ở vị trí
Ở vị trí
A
A
,
,
C
C
viên bi có
viên bi có
thế năng lớn nhất
thế năng lớn nhất
.
.
*
*
Ở vị trí
Ở vị trí
B
B
viên bi có
viên bi có
động năng lớn nhất
động năng lớn nhất
KQ
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
2.Thí nghiệm 2
2.Thí nghiệm 2
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG

C
C
8
8
./
./
Ở vị trí nào viên bi
Ở vị trí nào viên bi
có thế năng, động
có thế năng, động
năng nhỏ nhất?
năng nhỏ nhất?
BI
H = 0.4m
B
C
A
BI
*
*
Ở vị trí
Ở vị trí
A, C
A, C
viên bi có
viên bi có
động năng nhỏ nhất
động năng nhỏ nhất
.
.
*
*
Ở vị trí
Ở vị trí
B
B
viên bi có
viên bi có
thế
thế
năng nhỏ nhất
năng nhỏ nhất
KQ
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
2.Thí nghiệm 2
2.Thí nghiệm 2
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG

Kết luận.
Kết luận.
-Trong chuyển động của viên bi đã có sự chuyển
-Trong chuyển động của viên bi đã có sự chuyển
hóa liên tục giữa các dạng cơ năng:”
hóa liên tục giữa các dạng cơ năng:”
Thế năng
Thế năng
chuyển hóa thành động năng và động năng
chuyển hóa thành động năng và động năng
chuyển hóa thành thế năng
chuyển hóa thành thế năng
”.
”.
-Viên bi ở vị trí cân bằng(B), thế năng đã chuyển
-Viên bi ở vị trí cân bằng(B), thế năng đã chuyển
hòan tòan thành động năng; khi viên bi ở vị trí
hòan tòan thành động năng; khi viên bi ở vị trí
cao nhất (A,C) thì động năng đã chuyển hòan
cao nhất (A,C) thì động năng đã chuyển hòan
tòan thành thế năng.
tòan thành thế năng.
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
I./Sự chuyển hóa giữa các dạng cơ năng
2.Thí nghiệm 2
2.Thí nghiệm 2

Xem chi tiết: chuyển hóa và bảo toàn cơ năng