Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.
SGD Sở Giao Dịch ngân hàng ĐT & PT Việt Nam.
ĐT&PT Đầu tư và phát triển.
DA Dự án
PASX,KD Phương án sản xuất, kinh doanh
ĐTT Đồng tài trợ
TCTD Tổ chức tín dụng
NHNN Ngân Hàng Nhà Nước
NHTM Ngân hàng thương mại
Nguyễn Quỳnh Anh Lớp NH45A- Khoa NH-TC
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
Biểu 2.1: Quy mô vốn chủ sở hữu qua các năm 48
Biểu 2.2: Cơ cấu dư nợ tín dụng theo ngành Error: Reference source not found
Biểu 2.3: Cơ cấu dư nợ theo khách hàng qua các năm Error: Reference
source not found
Nguyễn Quỳnh Anh Lớp NH45A- Khoa NH-TC
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Cánh cửa hội nhập thực sự đã mở ra khi Việt Nam chính thức trở
thành thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại lớn nhất thế giới WTO.
Cùng với đó là những cơ hội đầu tư, những thách thức to lớn trong cạnh
tranh. Nền kinh tế Việt Nam cũng đang chuyển mình, tiếp tục quá trình
CNH-HĐH, tạo nền tảng vững chắc để đứng vững trong cuộc cạnh tranh
khốc liệt này. Một nhu cầu tất yếu nảy sinh đó là phải tạo được nguồn vốn
lớn cho đầu tư phát triển, mua sắm trang thiết bị, đào tạo nhân lực để đổi
mới toàn diện. Đây chính là cơ hội to lớn cho các Ngân Hàng Việt Nam
khẳng định chỗ đứng và vai trò của mình trong tiến trình hội nhập với nền
kinh tế thế giới.
Để thực hiện được nhiệm vụ lớn là cung cấp nguồn vốn cho đầu tư
phát triển, Ngân Hàng Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam cũng như nhiều
ngân hàng khác trong hệ thống đang cố gắng xây dựng một nền tảng vốn
tốt nhất, đầy đủ kịp thời nhất cung cấp cho nền kinh tế. Tuy nhiên việc tài
trợ vốn của các NHTM hiện nay đang gặp nhiều khó khăn do: nguồn vốn
có hạn, ngoài nguồn vốn vay nước ngoài, của chính phủ, doanh nghiệp, vốn
viện trợ, thì phần lớn nhu cầu vốn được đáp ứng bằng vốn tín dụng; tiếp đó
là sự ràng buộc của giới hạn an toàn đối với huy động và cho vay, sự mất
cân đối trong cơ cấu tín dụng theo thời hạn, theo ngành. Hiện nay ĐTT có
thể được coi là biện pháp hiệu quả nhất khắc phục được khó khăn trên.
Không những vậy, mục tiêu chia sẻ rủi ro, nâng cao uy tín, gìn giữ khách
hàng truyền thống và mở rộng thị trường đã thúc đẩy hoạt động ĐTT phát
triển ngày càng mạnh mẽ hơn.
Tuy không phải là một hình thức tín dụng mới, nhưng ĐTT chỉ thực
sự được chú ý đến trong vòng 5 năm trở lại đây. Và nó thực sự phát huy
hiệu quả đối với các ngân hàng có truyền thống tài trợ cho các dự án lớn,
Nguyễn Quỳnh Anh Lớp NH45A- Khoa NH-TC
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
các công trình lớn phục vụ mục tiêu đầu tư phát triển như ngân hàng ĐT &
PT Việt Nam. Trong thời gian qua, hình thức tín dụng này có mức gia tăng
doanh số rất nhanh tại Sở Giao Dịch I Ngân Hàng ĐT&PT Việt Nam, đem
lại nguồn thu lớn từ phí đồng tài trợ.
Được thực tập tại SGD I Ngân Hàng ĐT&PT Việt Nam là cơ hội rất
tốt cho em được tìm hiểu về sản phẩm tín dụng hiệu quả này. Em muốn qua
đề tài luận văn của mình tìm hiểu kỹ hơn về hoạt động đồng tài trợ, những
lợi thế của sở giao dịch nơi em thực tập khi thực hiện hoạt động này, để từ
đó có những giải pháp đẩy mạnh và phát triển nó. Với mục đích như vậy,
em quyết định chọn đề tài “Đẩy mạnh hoạt động đồng tài trợ tại Sở Giao
Dịch Ngân Hàng Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam” làm đề tài luận văn tốt
nghiệp của mình. Em rất mong đề tài này sẽ cung cấp cho em những hành
trang đầu tiên khi bước vào làm việc trong ngành ngân hàng- một ngành mà
em đã yêu thích và theo đuổi. Chuyên đề của em bao gồm ba chương:
Chương 1: Tổng quan về hoạt động đồng tài trợ của ngân hàng
thương mại.
Chương 2: Thực trạng hoạt động đồng tài trợ của Sở Giao Dịch ngân
hàng Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam.
Chương 3: Giải pháp đẩy mạnh hoạt động đồng tài trợ tại Sở Giao
Dịch ngân hàng Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam.
Trong đề tài của em, phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp
thống kê, phương pháp logic được sử dụng nhiều nhất. Hoạt động ĐTT có
phạm vi rất rộng, do đó, em chọn nghiên cứu hai hình thức cấp tín dụng của
ĐTT được sử dụng phổ biến nhất đó là cho vay hợp vốn và đồng bảo lãnh
để đề tài nghiên cứu được sâu sắc và kỹ lưỡng hơn. Em rất mong nhận
được sự góp ý của thầy cô giáo và các anh chị tại Sở Giao Dịch I Ngân
Hàng Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam để chuyên đề được hoàn thiện hơn.
Nguyễn Quỳnh Anh Lớp NH45A- Khoa NH-TC
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
NỘI DUNG
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG ĐỒNG TÀI TRỢ CỦA
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.
1.1 Khái niệm và lịch sử hình thành hoạt động ĐTT.
1.1.1 Khái niệm ĐTT
Theo các nhà kinh tế thuộc các tổ chức tài chính quốc tế: “ĐTT là
việc cho vay hoặc việc tài trợ các dự án hay các chương trình đặc biệt bằng
nhiều nguồn vốn khác nhau trong đó có nguồn vốn ngân hàng” hoặc “một
khoản ĐTT là một phương tiện trợ giúp tài chính do từ hai hay nhiều định
chế tài chính tham gia cung cấp trên cơ sở một số những điều khoản, có sử
dụng các tài liệu và văn bản chung và được quản lý bởi một đơn vị chung”.
Theo tài liệu hội thảo ĐTT của Ngân Hàng Thế Giới tổ chức tại Hà
Nội, năm 1998, “Đồng tài trợ là sự dàn xếp giữa một nhóm từ hai hay
nhiều định chế tài chính để tài trợ vốn cho một dự án, hay một chương trình
kinh tế cụ thể”. Việc đứng ra thu xếp hoặc tham gia một khoản đồng tài trợ
của các thành viên có thể từ nhiều mục tiêu khác nhau như: chia sẻ rủi ro,
tiếp cận khách hàng mới, mở rộng thị trường, giữ uy tín với khách hàng…
Theo điều 1 quyết định 286 /2002/QĐ-NHNN về quy chế ĐTT của
các TCTD: “ĐTT là quá trình tổ chức thực hiện việc cấp tín dụng của bên
đồng tài trợ với sự tham gia của hai hay nhiều TCTD do một TCTD là đầu
mối cho một hoặc một phần DA, PASXKD, dịch vụ, đầu tư phát triển và đời
sống”.
Như vậy, ĐTT có thể được hiểu đơn giản là nhiều định chế tài chính,
với sự đại diện của một định chế tài chính được gọi là “thành viên đầu mối
thu xếp”, cùng đứng ra tài trợ cho một DA. Những DA này thường là
những DA trung, dài hạn, có nhu cầu vốn lớn mà bản thân một định chế tài
chính không thể tài trợ toàn bộ, hoặc không muốn mạo hiểm tài trợ một
Nguyễn Quỳnh Anh Lớp NH45A- Khoa NH-TC
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
mình. Việc ĐTT vừa đáp ứng đủ vốn cho DA, vừa hạn chế rủi ro trong quá
trình tài trợ.
1.1.2 Lịch sử hình thành hoạt động đồng tài trợ
Sự ra đời của hoạt động ĐTT gắn liền với sự phát triển của cách mạng
công nghiệp tại các nước công nghiệp phát triển Châu Âu giai đoạn thế kỷ
17-18. Sự phát triển kinh tế cùng với số lượng và quy mô dự án hiện đại
hóa sản xuất ngày càng tăng, đòi hỏi nhu cầu vốn to lớn mà một chủ đầu tư,
một doanh nghiệp hay một ngân hàng không thể đáp ứng . Song song với
công nghiệp, hoạt động thương mại trong giai đoạn này cũng phát triển
mạnh mẽ, cạnh tranh trong kinh doanh cũng dần trở nên khốc liệt hơn, dẫn
đến rủi ro trong kinh doanh ngày càng lớn. Việc đầu tư cho các dự án sản
xuất kinh doanh trở nên khó khăn giữa việc duy trì, mở rộng khách hàng,
thị trường với việc đảm bảo an toàn trong hoạt động.
Để có thể đáp ứng được nhu cầu vốn cho sản xuất, đồng thời phân tán
rủi ro, một số ngân hàng và các nhà đầu tư đã cùng phối hợp với nhau để
đầu tư, tài trợ cho DA hay một PASXKD trên cơ sở thống nhất các điều
kiện ràng buộc đối với bên được đầu tư, đánh dấu sự ra đời của hoạt động
ĐTT.
Kết thúc đại chiến Thế Giới thứ II, 1939-1945, các nước tham chiến
Châu Âu bị tàn phá nặng nề, và bước vào công cuộc phục hồi, xây dựng lại
nền kinh tế. Thêm vào đó là những cuộc khủng hoảng kinh tế có tính chất
chu kỳ, rủi ro, phá sản trong kinh doanh đã phát sinh nhu cầu về vốn vô
cùng lớn. Trong khi đó, Chính Phủ và các ngân hàng cũng không tránh
khỏi thiệt hại, họ không thể đáp ứng được đòi hỏi về vốn của nền kinh tế.
Rủi ro cao cộng với thiếu vốn, khiến các NHTM rất cẩn trọng trong vấn đề
xem xét cho vay và đầu tư. Nhu cầu tập trung vốn và phân tán rủi ro đã đặt
ra cho các nhà làm ngân hàng là phải thực hiện cho vay hợp vốn ĐTT. Từ
Nguyễn Quỳnh Anh Lớp NH45A- Khoa NH-TC
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
thập niên 60 của Thế Kỷ X, hoạt động ĐTT trở nên phát triển và phổ biến
hơn trong các NHTM. Cuối những năm 60, một số khoản cho vay hợp vốn
bằng đồng đôla đã được thực hiện trên thị trường Châu Âu. Khoản cho vay
đầu tiên là cho một doanh nghiệp tại Hunggari với trị giá khoản vay là 15
triệu USD. Sau đó, nhiều khoản vay tương tự cũng được thực hiện chủ yếu
là trung và dài hạn với những khách hàng lớn. Lợi nhuận cao và rủi ro thấp
đã tăng tính hấp dẫn cho hình thức tín dụng này.
Ngày nay, ĐTT không chỉ đơn thuần là sự kết hợp cho vay nguồn vốn
của nhiều ngân hàng, mà nó là sự thu xếp tài chính cho một dự án từ nhiều
nguồn khác nhau bao gồm: cả nguồn vốn trong nước và nguồn vốn nước
ngoài, nguồn vốn cho vay trực tiếp của các ngân hàng, nguồn vốn ủy thác
đầu tư, nguồn vốn từ quỹ đầu tư, quỹ bảo hiểm, bảo lãnh phát hành cổ
phiếu ra thị trường… Các NHTM Nhật bản được đánh giá là những ngân
hàng đi đầu trong hoạt động thu xếp nguồn vốn tài trợ cho các dự án,
chương trình kinh tế.
Cùng với sự phát triển đa dạng về hình thức, hoạt động ĐTT cũng có
sự phong phú về quy mô của dự án đồng tài trợ. Bên cạnh xu hướng ĐTT
cho các DA có quy mô lớn để hạn chế rủi ro, các ngân hàng cũng tham gia
tài trợ cho các DA có quy mô vừa, các DA có quy mô, tính chất chiến lược
đối với một quốc gia, một khu vực kinh tế, đòi hỏi vốn đầu tư lớn, kinh
nghiệm và khả năng thẩm định, quản lý tài chính. Với những ưu việt mang
lại, có thể nói, hoạt động ĐTT đang trở thành một xu hướng phát triển
trong hoạt động tài trợ vốn của các NHTM, các trung gian tài chính, và các
nhà đầu tư.
Ở Việt Nam, những cơ sở đầu tiên cho sự ra đời và phát triển của hoạt
động đồng tài trợ đó là:
Nguyễn Quỳnh Anh Lớp NH45A- Khoa NH-TC
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Sự can thiệp của nhà nước buộc các nhà làm ngân hàng phải tìm cách
để vừa đáp ứng tối đa nhu cầu vốn cho nền kinh tế, vừa đảm bảo an toàn và
đúng luật. Ngân hàng là tổ chức tài chính quan trọng trong nền kinh tế, do
vậy chính phủ phải kiểm soát chặt chẽ hoạt động của các định chế tài chính
này. Chính phủ quản lý hoạt động của các ngân hàng thông qua các văn
bản quy phạm pháp luật, các quy định, quy chế. Đặc biệt là đối với hoạt
động tín dụng- một hoạt động chứa đựng nhiều yếu tố rủi ro cho ngân hàng
và cho nền kinh tế. Giới hạn tín dụng mà ngân hàng nhà nước quy định vừa
là để đảm bảo an toàn cho ngân hàng và khách hàng, nhưng đồng thời cũng
gây ra khó khăn cho các tổ chức tài chính này khi tiến hành tài trợ cho các
dự án, nhất là những dự án đòi hỏi vốn đầu tư lớn. Do dó, khách hàng có
nhu cầu xin vay vượt quá giới hạn đó thì chỉ có hai cách: một là từ chối đơn
đề nghị vay vốn của khách hàng, hai là đồng ý cho vay nhưng phải có một
ngân hàng khác cùng tham gia tài trợ. Tất nhiên, việc từ chối đơn xin vay là
hãn hữu, các nhà làm ngân hàng chắc chắn sẽ cố gắng tìm cách đáp ứng
nhu cầu đó bằng cách cùng liên kết, hợp tác với nhau trong việc tài trợ cho
DA. Đó là cách duy nhất giúp ngân hàng vừa đảm bảo tuân thủ luật pháp,
vừa giữ được mối quan hệ với khách hàng của mình.
Cơ sở thứ hai đó là mục tiêu hoạt động của NHTM. Tối đa hóa lợi
nhuận là một mục tiêu quan trọng của các NHTM. Muốn vậy, ngân hàng
phải tìm cách để giảm thiều chi phí, mở rộng thị trường, phát huy tối đa lợi
thế của mình và tận dụng được lợi thế của các ngân hàng bạn. Đó cũng là
xu thế chung trong cạnh tranh và hợp tác giữa các ngân hàng. Nó đặt ra yêu
cầu đối với các ngân hàng là phải liên kết với nhau, phát huy lợi thế sẵn có
của từng thành viên, cùng thỏa mãn nhu cầu của khách hàng, đồng thời
cũng đem lại lợi ích cho tất cả các bên. ĐTT ra đời không chỉ đáp ứng được
tất cả các yêu cầu đó, mà nó còn đem lại rất nhiều lợi ích khác cho ngân
Nguyễn Quỳnh Anh Lớp NH45A- Khoa NH-TC
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
hàng như: chia sẻ rủi ro, giữ gìn mối quan hệ với những khách hàng lớn,
nâng cao uy tín…
Phân tích trước khi cấp tín dụng và kiểm soát tín dụng là hai khâu rất
quan trọng trong hoạt động tín dụng của ngân hàng. Nó ảnh hưởng trực tiếp
đến chất lượng của khoản tín dụng và do đó ảnh hưởng đến hiệu quả của
khoản vay. Tuy nhiên, thực hiện được hai khâu này đòi hỏi ngân hàng phải
có trình độ thẩm định tốt, có thông tin chính xác, khả năng kiểm soát khoản
vay tốt. Nhu cầu nâng cao hiệu quả việc kiểm soát tín dụng cũng thúc đẩy
các ngân hàng tận dụng ưu thế của những ngân hàng có khả năng kiểm soát
tín dụng tốt hơn mình. Hệ quả của nó chính là sự lên kết, hợp tác của các
ngân hàng ngày càng được mở rộng trong hoạt động tín dụng.
Trong lĩnh vực ngân hàng, rủi ro luôn là vấn đề làm đau đầu các nhà
quản lý. Rủi ro là không thể tránh khỏi, chúng ta chỉ có thể cố gắng để hạn
chế đến mức thấp nhất những hậu quả của nó mà thôi. Tự mình hạn chế rủi
ro tất nhiên là sẽ khó hơn rất nhiều khi cùng chia sẻ những rủi ro đó. Và
đồng tài trợ là cách chia sẻ rủi ro rất hiệu quả. Khi có nhiều ngân hàng
cùng tham gia tài trợ, khoản tín dụng sẽ được kiểm soát chặt chẽ hơn, thêm
vào đó là các ngân hàng có thể tận dụng tối đa những lợi thế của nhau, nhờ
đó mà rủi ro được giảm tới mức thấp nhất.
Vốn là nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế, như con người cần có cơm
ăn mới có đủ năng lượng duy trì sự sống. Đặc biệt với một nước đang phát
triển như Việt Nam, nhu cầu vốn lại càng lớn. Chúng ta cần có vốn để đầu
tư và tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, thực hiện các DA, nhất là khi
các DA lớn ngày càng gia tăng như hiện nay. Nguồn vốn đầu tư từ ngân
sách nhà nước lại có hạn, do vậy các ngân hàng là những tổ chức phải đứng
ra gánh vác trách nhiệm này. Và khi nhu cầu vốn quá lớn, vượt quá giới
hạn cho phép, thì các NHTM phải hợp tác với nhau để cùng tài trợ cho DA.
Nguyễn Quỳnh Anh Lớp NH45A- Khoa NH-TC
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Trước khi có quy chế 154/1998, hoạt động ĐTT đã bắt đầu xuất hiện
dưới hình thức đơn giản là các ngân hàng cùng liên kết với nhau để cho
vay. Tuy nhiên, do còn mới mẻ, lại chưa có quy chế, quy định cụ thể về
hoạt động này, nên quy mô, phạm vi cũng như hình thức còn nhiều hạn
chế. Hoạt động ĐTT trong những năm đầu thập kỷ 90 mới chỉ dừng lại ở
việc các TCTD góp vốn tài trợ cho một số dự án về nông nghiệp ở một số
địa phương và những khoản tài trợ ngắn hạn cho các hợp đồng xuất khẩu.
Từ năm 1998 đến nay, do nhu cầu vốn đầu tư cho phát triển sản xuất
kinh doanh rất lớn, đặc biệt là các DA tầm cỡ quốc gia như: DA xây dựng
đường cao tốc Láng- Hòa Lạc, DA xây dựng nhà máy thủy điện Phú Mỹ…
nên bản thân mỗi tổ chức tín dụng không thể tự tài trợ cho các DA này.
Hơn nữa, do chịu sự ràng buộc về quy định cho vay của NHNN, cũng như
thấy rõ những ưu điểm của hoạt động ĐTT, nên các TCTD đã tích cực tam
gia. Kể từ khi có quy chế ĐTT của NHNN, đến nay, doanh số cho vay hợp
vốn của các TCTD đã tăng lên đáng kể.
Với những ưu điểm của mình, hoạt động ĐTT chắc chắn sẽ tiếp tục
được mở rộng và phát triển trong tương lai, đặc biệt là trong điều kiện mở
cửa, hội nhập với nền kinh tế thế giới như hiện nay.
1.2 Vai trò của hoạt động đồng tài trợ.
ĐTT ra đời là một đòi hỏi khách quan của nền kinh tế và sự phát triển
của các NHTM ở Việt Nam hiện nay. ĐTT là hoạt động có ý nghĩa lớn với
bản thân các ngân hàng, với nền kinh tế, và với cả khách hàng- những
người có nhu cầu vay khoản tiền lớn. Vai trò của hoạt động này không chỉ
đơn thuần là vai trò của hoạt động tín dụng, mà nó ở một tầm cao hơn, với
những ưu thế hơn hẳn. Có thể thấy vai trò đó một cách cụ thể như sau:
Nguyễn Quỳnh Anh Lớp NH45A- Khoa NH-TC
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét