Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Hát nghi lễ - phong tục bao gồm hát Xoan (Phú Thọ), hát Dậm (Hà
Nam), hát Dô, hát Chèo tầu (Hà Tây), hát ải Lao (Hà Nội)…
Đây là những bài hát trình bày trong dịp Hội mùa hàng năm theo
phong tục và tín ngưỡng thờ Thành Hoàng ở các làng xã giữa một môi
trường trang trọng của lễ nghi và đại náo của hội hè với trống dong, cờ
mở, đèn, hương, hoa, quà, rước xách, tế lễ, cúng bái, xướng, cầu chúc, trò
vui… nhằm cầu mong sự che chở cho tai qua nạn khỏi, phù hộ độ trì bình
yên no ấm.
Hát Xoan có lề lối riêng thay đổi theo yêu cầu địa phương. Thường
mở cuộc hát vào buổi tối, tại gian giữa đình. Người xem ngồi đứng xung
quanh.
Mở đầu, ông Trùm cùng ông Chủ Tế của làng đứng trước hương án
thờ hát Chúc và đọc bài khấn theo nghi thức. Sau đến trò Giáo Trống,
Giáo Pháo của một kép trẻ. Tiếp đến 4 đào ra hát Thơ Nhang, mang nội
dung dâng hương. Bài hát đóng Đám kết thúc giai đoạn I đã mang nội
dung giao duyên, tuy vẫn được coi là “lề lối” (nghi thức).
Giai đoạn II: Thường trình diễn 13 quả cách sau:
1. Kiều giang cách.
2. Nhàn ngâm cách
3. Tràng mai cách
4. Ngư - tiều - canh - mục cách.
5. Đối giấy cách
6. Hồi liên cách
7. Xoan thời cách
8. Hạ thời cách
9. Thu thời cách
10. Đông thời cách
11. Tứ mùa cách
12. Thuyền chèo cách
13. Chơi dâu cách.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Các “quả cách” có nội dung miêu tả đời sống và sinh hoạt nông
thôn, hoặc ca ngợi thiên nhiên, hoặc kể chuyện xưa tích cũ, v.v… Âm
nhạc của các cách có nhiều vẻ. Phong cách cơ bản là hát nói, được trình
bày với một kép ngồi giữa, vừa đánh trống vừa hát “dẫn cách”, các đào
hát phụ hoạ, nhắc lại lời “dẫn cách” hoặc “lời đệm”, hoặc tiếng “đưa hơi”.
Lời quả cách có phần đóng góp của nho sĩ bình dân, thường chia ba phần:
a. Giáo cách (mở đầu).
b. Đưa cách (phần giữa).
c. Kết cách (phần cuối).
Phần quả cách được coi như phần hát thờ. Khi có nhiều phương
tham gia, lễ hội thường dành hẳn một đêm để các phường trình diễn.
Giai đoạn ba còn có nhiều tiết mục múa hát khác: Các hoạt cảnh,
các trò chơi. Đây là phần hứng thú và sinh động nhất: “hát trao tình”,
“chơi bợm gái”, “bỏ bộ”…do các đào vừa hát vừa làm “điệu bộ” hoặc
múa.
Tiết mục “Xin hoa - Đố chữ” mang tính chất “giao duyên” do 8 đào
và 4 kép hát đối đáp. “Gái ho” cứ một nam hai nữ làm một cách hoa, cầm
tay nhau vừa quay lộn, vừa tạo hình vừa hát. Tiếp theo còn “Hát Đúm”.
Tiết mục kết thúc chương trình hát Xoan : “Giã Cá” hoặc “Đánh
cá”, là cảnh múa hát sôi nổi. Đào là cá, kép là người đánh cá, hai bên săn
đuổi cho đến khi bắt được cá, khiêng để lên bệ thờ, dâng thần. Khi ông
chủ tế vào tế “cá” mới được nhấc xuống. Có nơi như Đức Bác lại dùng
kép làm cá.
Hát Dô ở Liệp Tuyết, Quốc Oai, Hà Tây được ghi chép thành sách
gọi là Quốc nhạc diễn ca”, chỉ trình diễn 36 năm một lần tại “Ca Xoan
Điện”, do một đội gồm nhà “cái” hát dẫn giọng chính và nhà “con” (một
số thiếu nữ ở làng). Nội dung hát Dô cũng gồm những bài ca khẩn nguyện
mùa màng tươi tốt, dân làng thịnh vượng, ca ngợi bốn mùa… miêu tả
chèo thuyền, dệt cửi… và giao duyên.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Hát Chèo tàu ở Tân Hội (Gối) Đan Phượng, Hà Tây lại diễn ra 20
năm một lần để tưởng niệm việc khởi nghĩa thời Hai Bà Trưng tại một
“dinh” dựng tạm trên một khu ruộng ngoài làng. Ngoài những bài hát nghi
thức cầu cúng, hát Chèo tầu còn cả nhiều bài hát trữ tình giao duyên trình
diễn với bè xướng (đơn ca) của “Nhà cái” và bè xô (đồng ca) của “Nhà
con”. Ở đây cũng có bỏ bộ.
Hát Dậm, điệu hát mang tính sử thi của dân ca nghi lễ - phong tục
gắn với Lễ hội thờ Thành Hoàng hàng năm. Các “con dậm” là những cô
gái thanh tân từ 13 đến 20 được tuyển lựa vào phường tập luyện theo sự
hướng dẫn của cụ “Trùm”, “Con dậm” mặc áo dài nâu năm vạt, váy lỉnh,
yếm đỏ, chít khăn mỏ quạ. Cụ Trùm mặc quần áo vàng, chít khăn vàng
đứng giữa cầm sênh đánh nhịp cho con dặm vừa múa vừa hát các bài khấn
nguyện như: Hoá sắc, Phong ống, Phong pháp, Dâng Hương… các bài về
sinh hoạt lao động như: Mắc cửi, chăn tằm, dệt vải, đi cầy… ca ngợi tình
yêu nam nữ như: Bỏ bộ, v.v…
Hát ải Lao được trình diễn tại Hội Dóng làng Phù Đổng, huyện Gia
Lâm, ngoại thành Hà Nội vào đầu tháng tư Âm lịch hàng năm để tưởng
niệm vị anh hùng huyền thoại Phù Đổng Thiên Vương
(1)
.
Phường ải Lao cũng gọi là phường Tùng Choạc có 20 trai trẻ làng
Hội Xá (cùng tống Phù Đổng xưa) chuyên trách phục vụ.
Như ở các lễ hội khác, chương trình hát ải Lao cũng gồm hát, múa
và diễn trò.
Trình tự:
- Hát làm lễ trình.
- Hát khi rước nước.
- Hát khi rước vàng lễ.
- Hát diễn trò săn hổ.
- Hát khi hành quân đi đánh giặc
(
1)
Nguyễn Văn Huyên, Les fêtex de Phù Đổng, Une bataille ce leste dans la trdition ’
annamite. Cahier le la socie te de Ge ographie de Hanoi. XXXIV.H. 1938.’ ’ ’
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Hát đi chiến thắng
- Hát đi thu quân trở về
- Hát đi khao quân
- Hát đi tế kết thúc Hội.
Phường ải Lao ăn ở tại Hội, biểu diễn theo thời gian và trên các địa
điểm mô phỏng diễn biến của trận đánh của Thánh Dóng diệt giặc xâm
lược.
Tuy là loại hát phục vụ cho các nghi thức nhưng nội dung hát ải Lao
người việc phản ánh trình tự Lễ hội như: Vào đền, ra đền… còn ca ngợi
sự ra đời của Thánh Gióng.
Chèo Chái hê là loại hát ở vùng Kinh Bắc, có những điệu kể hạnh,
hát văn, hát than, hát xẩm thập ân, kể bày… trong lễ tang hay trong dịp lễ
“xá tội vong nhân” ngày 15 tháng 7 Âm lịch. Chèo Chái hê được sắp xếp
thành hệ thống bài bản ca khúc, thể hiện các giai đoạn công việc:
1- Đẵn gỗ. 2 - Kéo gỗ 3 - Cốn bè. 4 - Xuôi bè. 5 - Xẻ ván. 6- Nắn
ván. 7- Mai quai. 8 - Mai cọc chèo hoa. 9- Chở đò. 10 - Cắm sào. Phần
mở đầu, kể chuyện 6 người con hiếu thảo.
Cách hát cũng theo hình thức “xướng”, theo lề lối, trình tự và tiếng
mõ của Nhà cái cầm nhịp cho đội Nhà con, phục trang đồng bộ, tay cầm
gậy sơn son thếp vàng làm điệu bộ và “xô” theo.
Hát Văn, hay hát Chầu Văn, là âm nhạc chuyên dùng hát chầu cho
nghi lễ Hầu bóng (hay lên đồng) trong đạo tứ phủ, một tín ngưỡng lâu đời
của cư dân vùng Đồng Bằng Bắc Bộ và Việt Nam.
Các cung văn thường vừa hát vừa chơi nhạc đệm, gồm chủ yếu là
nhạc gõ và cây đàn nguyệt.
Hát Văn có hát Thơ và hát Thi. Bao giờ bài Văn đồng cũng mở với
bài Chầu phủ đền đến Văn tạ, kết thúc cuộc hát. Nội dung chính là những
bài hát chầu từng vị Thánh Mẫu đứng đầu các phủ: Thiên, Nhạc, Thoải
(Thuỷ) và Địa đều không giáng đồng. Chỉ có các Quan, các ông Hoàng,
các Cô, các Cậu, Ngũ hổ. Ông Lốt (Rắn), những trợ thủ cùng các Chầu đệ
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
nhất, đệ nhị, đệ tam, đệ tứ là hoá thanh của các Thánh Mẫu mới giáng
đồng.
Hát Văn tuy theo bài bản nhưng được trình bày bằng nhiều điệu
như: Bỉ, Miễu, Thống, Phú, Kiều dương, Dọc, Cờn, Xá, Hãm, Nhịp một,
Chèo đò, Bỏ bộ, Thỉnh (phụ đồng), Văn, Hò, Song thất, Lới lơ, Cò lả,
Hành vân, Ngũ đối, Lưu thuỷ, Kim Tiền, Bình bản, Sai, Dồn, Đưa thư…
Hát Văn tiếp thu rất rộng rãi âm nhạc dân gian và thơ văn dân gian để có
thể diễn đạt được nhiều trạng thái tình cảm tuỳ nơi, tuỳ lúc và tuỳ tính
cách từng vị Thánh giáng đồng.
Tứ phủ không có Trần Hưng Đạo, nhưng trong việc thờ tự, cầu cúng
tại cá Điện Mẫu, Đức Thánh Trần vẫn tham gia với vị trí cao, nhất là phần
trừ tà hộ mệnh.
4. Hát trong sinh hoạt
Đây là thể loại hát tản mạn trong gia đình, chòm xóm, phản ánh
mối quan hệ huyết thống như: Mẹ con, chị em, vợ chồng, bà cháu… hay
giữa các thành viên của cộng đồng làng xã. Thể lọai này rất đa dạng,
phong phú, gắn bó chặt chẽ với nhiều sinh hoạt dân dã, như: Hát Ru, hát
Trẻ em, hát Xẩm… Ngoài ra còn một số loại hình đơn giản, thông thường,
phổ cập rộng khắp: Kể chuyện thơ, ngâm vịnh Kiều, lẩy Kiều, ngâm
Chinh phụ, kể Lục Vân Tiên, kể vè… Đây là loại ngâm ngợi, văn vần, có
ngữ âm, ngữ điệu tự do, lối đọc thơ, kể chuyện cách điệu cao hơn nói
thường, nhưng chưa đạt mức âm nhạc.
Vè là lại văn vần dân dã thường được sáng tác nhằm phản ánh
những sự việc khác thường, xuất hiện đột ngột trong xóm làng với mục
đích phê phán, giáo huấn theo đạo đức truyền thống như: Chuyện “bỏ
chồng theo trai”, “bất hiếu”, bất mục”… Cũng có những bài vè dài ca
ngợi gương người tài, việc tốt như: Vè Vợ ba Cai Vàng,… Loại vè này
thường do các nho sĩ sáng tác, có tính “Sử thi”, được phổ cấp rộng rãi qua
những người hát xẩm và đã được nhân dân thừa nhận.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Hát ru, ngay từ buổi chào đời, con người đã tham dự vào buổi hoà
nhạc độc đáo chỉ có một diễn viên - Người Mẹ - và một người nghe - Con.
Tuổi thơ ấu của chúng ta đã được làm quen với loại tín hiệu thông tin Ru
Con này. Cũng từ đó nẩy sinh hình thức âm nhạc hát Ru. Có thể nói
không một dân tộc nào không có hát Ru, bởi lẽ hễ có người Mẹ là có ru
Con. Tất cả tình cảm thương yêu sâu nặng của Mẹ được biểu lộ bằng
những tiếng ngâm nga êm dịu: Ạ, à, ơi… ru hời… với tiết tấu nhẹ nhàng
đung đưa theo nhịp tay, nhịp võng… Hát Ru đồng bằng Bắc Bộ gắn bó
với đặc điểm ngôn ngữ vùng đồng nước và thói quen thẩm mỹ người dân
làm lúa nước. Đây là loại âm nhạc dân gian truyền thống lâu đời, đa dạng
và phong phú, nhưng chất nhạc lại mộc mạc hồn nhiên. Người Mẹ vùng
này đã qua hát Ru gửi gắm những tâm tư, tình cảm, phản ánh đời sống
tinh thần của xã hội, gửi vào đó bao điều sâu xa, thấm thía về con người
và cuộc đời. Hát Ru đã là một trong những yếu tố đầu tiên góp phần cấu
thành tính cách, tâm hồn dân tộc trong mỗi con người. Hát ru còn mang
nhiều nội dung ngụ ngôn, giáo huấn…. Với các hình thượng thiên nhiên
xã hội thân quen như: Con cò, con vạc, ông trăng, ông trời, cây đa, bến
nước…
Nét nhạc quen thuộc thường mở đầu cho câu hát, sau đó cũng có thể
gặp lại ở giữa câu và cuối câu. Nét nhạc này ngắn gọn xác định chủ âm
câu hát.
“Đố ai ngồi võng không đưa
Ru con không hát, anh chừa rượu tăm”.
Hát Trẻ em - Những bài hát thường kèm theo trò chơi, cũng quen
gọi là đồng giao, do ông bà, cha mẹ, anh chị sáng tác ra nhằm dỗ dành,
dậy bảo con em lứa tuổi từ nhỏ đến 14, 15. Đây là quãng đời sống chưa
hoàn thiện về chất và tư duy của con người, có đặc thù sinh lý và tâm lý
riêng.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Kho tàng hát Trẻ em Đồng Bằng Bắc Bộ đa dạng, phong phú, không
ngừng được kế thừa và phát triển đời nọ qua đời kia và có vai trò quan
trọng trong sự hình thành bản lĩnh, bản sắc dân tộc.
Qua sưu tầm, những bài Trẻ em mà chúng ta còn được biết thường
là những bài hát của các em từ 6 - 7 đến 12 - 13 tuổi. Quãng tuổi vui chơi
ca hát này tuy ngắn ngủi nhưng khá sôi động. Sự bắt chước là một bản
năng trội nhất trong sinh hoạt hàng ngày của các em. Trong những bài hát
Trẻ em ta thấy nhiều sự lặp lại cái dáng dấp mộc mạc, thô sơ vốn có trong
sáng tác dân gian của người lớn cổ xưa. Một phần những bài hát này bắt
nguồn từ những bài hát, hoặc múa - hát của người lớn, được các em tiếp
thu hoặc nguyên vẹn, hoặc trích đoạn, rồi sửa đổi, thêm bớt tuỳ tiện cho
phù hợp. Một phần khác là những bài hát trẻ em do những người trông
nom các em sáng tác và truyền đạt. Xưa thường ông bà là những người có
điều kiện tiếp xúc với các em nhiều nhất. Tất cả những bài hát Trẻ em dù
từ nguồn gốc nào, các em cũng đều nhào nặn lại trong thực hành diễn
xướng. Các em luôn cải biến chúng cho phù hợp với lối chơi, cách chơi ở
từng nơi, từng lúc. Bài Nu na nu nống hợp với chơi trên giường, trên
phản, ngoài hiên. Bài Dung giăng dung giẻ lại hợp với cảnh ngoài sân
đêm trăng, khi được bà, mẹ hay chị hoặc các em dắt tay nhau cùng chơi,
vừa hát vừa đi dong.
Với các em lứa tuổi không cần phải người coi sóc. Các bài kiểu Xỉa
cá mè, Rồng rắn… thường là phổ biến. Ở đây cùng với lời hát còn có
nhiều trò phụ hoạ như: Bắt chước tiếng chó cắn “gâu, gâu”, tiếng mèo kêu
“ngao, ngao”… khi có tiếng người “buôn men” rao bán. Đặc biệt khi chơi
trò Rồng rắn, các em đã đi vào đối đáp giữa Rắn đi lấy thuốc cho con để
dẫn đến đuổi bắt khúc đuôi rắn. Trò Chi chi chành chành lại mở đầu một
cuộc đi ẩn, đi tìm, hấp dẫn.
Cũng có nhiều bài hát Trẻ em mang nội dung tập nói, tập đếm, tập
đố… Phải nhận rằng hát Trẻ em đều ít nhiều nhằm mục đích dạy dỗ các
em ý thức đùm bọc bảo vệ lẫn nau (Rồng rắn), rèn luyện sự nhanh nhẹn
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
(Chi chi chành chành), sự khéo léo (Rải ranh, chuyền thẻ), sự sạch sẽ (Xỉa
cá mè)…
Hát Trẻ em thường dự trên âm điệu tiếng nói, là một bộ phận trong
âm nhạc dân gian, có mối quan hệ chung với các thể loại khác, nhưng đặc
biệt được cấu trúc nhịp điệu theo kiểu chu kỳ, thường gắn với trò chơi và
luôn gắn bó với ngữ khí, ngữ điệu của tiếng nói.
Hát Xẩm, được trình diễn tại những nơi công cộng nhiều người qua
lại như: Chợ búa, bến đò, gốc đa, quán nước, hội hè… Do đó ngày xưa
vẫn quen gọi là “Xẩm chợ”.
Hát Xẩm thường do từng gia đình, từng nhóm đôi ba người… mà
người chủ yếu thường bị mù. Hát Xẩm bao giờ cũng có nhạc chơi phụ
hoạ. Nhạc cụ thường gặp là trống mảnh, đàn bầu, nhị, hồ, cặp kè, mõ…
Người hát, vừa hát vừa chơi nhạc, nhưng người khác hát đỡ giọng và chơi
nhạc theo. Họ có thể chơi được nhiều nhạc cụ thay đổi theo làn điệu sử
dụng.
Nội dung hát Xẩm rất rộng rãi về đề tài: Từ những bài hát, ca ngợi
quê hương đất nước, anh hùng dân tộc, đến những chuyện nhân tình, thế
sự, thân phận con người trái kiếp lỡ duyên… Người hát Xẩm thường vận
dụng từ những bài ca dao, hò, vè hay lấy trích tử các truyện thơ Nôm quen
thuộc và trình bày bằng nhiều làn điệu dân ca và lời hát rất gần với âm
điệu tiếng nói. Lời hát Xẩm chủ yếu là thể thơ sáu tám và sáu tám biến
cách có thêm tiếng đệm, tiếng lót. Người hát Xẩm rất giỏi cóp nhặt thơ ca
dân gian, thuộc lòng nhiều câu hát, nhiều tích truyện. Họ sẵn sàng phục
vụ yêu cầu của người nghe.
Hát Cẩm đề cập sâu rộng qua nội dung phong phú và hình thức trình
diễn dân dã, đa dạng, hấp dẫn.
Hát Xẩm còn sở trường trào lộng, châm biếm những thói hư tật xấu,
tệ nạn xã hội… như: Giết chó khuyên chồng, Mài dao dạy vợ, của Phi
nghĩa có giầu đau, Tiếc gà chôn mẹ… Bên cạnh đó còn có các bài vè dà
mang nội dung lịch sử: Vè cụ Đề Thám, vợ Ba Cai Vàng, ông Đội Cấn…
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Hát Xẩm có 7 làn điệu chính:
a. Chỉnh bong.
b. Huê tình (hay riềm huê).
c. Nhà trò (hay Ba bực).
d. Thập ân.
e. Phồn Huê.
f. Hát ai.
g. Bốn mùa.
Ngoài ra còn sử dụng nhiều làn điệu dân ca khác nhau: Bồng mạc,
Sa mạc, Cò lả, Trống quân, Ví, Ru, Ru con…
Rất tiếc, hát Xẩm cũ nay chưa thấy được phục hồi. Hiện nay có loại
hát xẩm mới, dùng nhạc điệu các bài hát quen thuộc, đặt lời mới, biến tấu,
biến cách, như: Đại thắng mùa xuân, Đào đá đỏ.
5. Hát giao duyên
Hát Giao duyên là một sinh hoạt âm nhạc tương đối thuần tuý như:
Hát Quan họ (Bắc Ninh), hát Ghẹo (Phú Thọ)… rất phong phú về nội
dung và đa dạng về cách thức diễn xướng, có thể phân thành ba loại:
a. Lối hát Giao duyên gắn liền với tục kết nghĩa (kết chạ, kết hiếu,
kết bạn…) làng xã.
b. Lối hát Giao duyên gắn với tục thời vụ, nghề nghiệp.
c. Lối hát Giao duyên trong sinh hoạt hàng ngày giữa trai gái.
Hát Giao duyên tuy cũng có xuất hiện tản mạn trong hát hò - lao
động, hát nghi lễ - phong tục, hát sinh hoạt, nhiều khi thành hoạt cảnh
múa hát (như xin hoa - đố chữ trong hát Xoan…) nhưng chỉ là một phần
phụ thuộc.
Hát Quan họ (Bắc Ninh) là một sản phẩm âm nhạc dân gian đặc
biệt. Vùng Quan họ rộng gần 60 km
2
gồm 50 làng thuộc các huyện Tiên
Sơn, Yên Phong, Tan Yên và thị xã Bắc Ninh
(1)
.
(
1)
Đặng Văn Lung, Hồng Thao, Trần Linh Quý - Quan họ, Nguồn gốc và quá trình
phát triển NXBKHXH. H. 1978.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Hát Quan họ là loại dân ca giao duyên nhiều giọng điệu, Sinh hoạt
hát Quan họ có lề lối nghi thức và tổ chức tập thể gọi là Quan họ. Mỗi
Quan họ thường gồm khoảng 10 người toàn nam hoặc nữ, có anh Cả, chị
Cả đứng đầu. Một làng có thể có một hoặc nhiều Quan họ. Xưa Diềm
(Viêm Xá) có 6 bạn nam, Thị Cầu chỉ có một Quan họ nam, Nhồi (Hoà
Bình) chỉ có một Quan họ nữ.
Trai Quan họ mặc áo lụa, áo the, quần trắng “ống sớ”, khăn xếp, ô
lục soạn. Gái Quan họ mặc áo mớ bẩy mớ ba tứ thân nhiễu điều, nhiễu tía,
yếm đào cổ xẻ, thắt lưng hoa đào, hoa lý, váy lụa, váy chồi thâm, nón
thúng quai thao, nón ba tầm, đeo khuyên vàng, khuyên bạc, xà tích ống
vôi bạc.
Thường các Quan họ cùng làng không hát với nhau mà tìm kết bạn
chính thức với Quan họ khác giới thuộc làng khác và chỉ với một mà thôi.
Điều đáng lưu ý là trai gái Quan họ kết nghiã không bao giờ lấy nhau. Hát
Quan họ thường được tổ chức vào dịp hội đình, hội chùa, đám khao, đám
cưới.
Trong giao tiếp, theo tuổi tác mỗi Quan họ có xếp thứ bậc để gọi, từ
Anh Cả, chị Cả, đến anh Hai, chị Hai… cho đến hết. Cách ăn nói với nhau
bao giờ cũng rất lịch sự, lễ phép bằng một điều thưa, hai điều gửi, một
điều liền anh, hai điều liền chị, một điều anh cả, chị cả, anh hai, chị hai,…
Ngay khi mời ăn cũng nói.
“Hôm nay, liền chị đã có lòng sang chơi bên đất nước nhà em, anh
em nhà em chạy được mâm cơm thì đầu mâm đĩa muối, cuối mâm đĩa
vừng, mâm nan, bát đàn để xin được mời đương Quan họ dựng đũa lên
chén, để anh em nhà em được thừa tiếp”.
Sinh hoạt Quan họ ngày hội, ngày đám thường vào ban ngày ở
những địa điểm gần như: Cửa đình, sườn đồi, bờ suối… Những nơi có
điều kiện thì tổ chức hát trên thuyền.
Hát ngoài trời dù mưa dù nắng, trai thường che ô, nữ thường đội
nón. Hát Quan họ thường theo quy trình:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét