Thụng qua doanh nghip Vit Nam nhn thu, khoỏn xõy dng cụng trỡnh, liờn
doanh, liờn kt chia sn phm nc ngoi v u t ra nc ngoi; Thụng qua
cỏc doanh nghip Vit Nam lm dch v cung ng lao ng; Ngi lao ng
trc tip ký hp ng lao ng vi cỏ nhõn, t chc nc ngoi.
- Xut khu lao ng ti ch: L hỡnh thc cỏc t chc kinh t ca Vit
Nam cung ng lao ng cho cỏc t chc kinh t nc ngoi Vit Nam bao
gm: Cỏc doanh nghip cú vn u t nc ngoi, khu ch xut, khu cụng
nghip, khu cụng ngh cao, t chc, c quan ngoi giao, vn phũng i din
ca nc ngoi t ti Vit Nam.
1.1.2 Ngun nhõn lc
Ngun nhõn lc l ngun lc ca con ngi. Ngun nhõn lc ú c
xem xột hai khớa cnh. Trc ht, vi ý ngha l ngun gc, l ni phỏt sinh ra
ngun lc. Ngun nhõn lc nm ngay trong bn thõn con ngi, ú cng l s
khỏc nhau c bn gia ngun lc con ngi v cỏc ngun lc khỏc. Th hai,
ngun nhõn lc c hiu l tng th ngun lc ca tng cỏ nhõn con ngi.
1.1.3 Lc lng lao ng
Lc lng lao ng l mt b phn ca ngun lao ng bao gm nhng
ngi trong tui lao ng, ang cú vic lm v nhng ngi cha cú vic
lm nhng cú nhu cu lm vic.
1.1.4 Vic lm
Vic lm l tt c nhng cụng vic m ngi lao ng cú th lm, c lm
to ra thu nhp nhm phc v nhng li ớch ca cỏ nhõn v khụng b phỏp lut
ngn cm
1.1.5 To vic lm
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
To vic lm l quỏ trỡnh to ra s lng, cht lng t liu sn xut, s
lng v cht lng sc lao ng v cỏc iu kin kinh t xó hi khỏc kt
hp t liu sn xut v sc lao ng.
1.1.6 Ngi lao ng i lm vic nc ngoi theo hp ng
Ngi lao ng i lm vic nc ngoi theo hp ng l cụng dõn Vit
Nam c trỳ ti Vit Nam, cú iu kin theo quy nh ca phỏp lut Vit Nam
v phỏp lut ca nc tip nhn ngi lao ng i lm vic nc ngoi.
1.1.7 Hp ng cung ng lao ng
Hp ng cung ng lao ng l s tho thun bng vn bn gia doanh
nghip, t chc s nghip ca Vit Nam vi bờn nc ngoi v iu kin, ngha
v ca cỏc bờn trong vic cung ng v tip nhn ngi lao ng Vit Nam i
lm vic nc ngoi.
1.1.8 Hp ng a ngi lao ng i lm vic nc ngoi
Hp ng a ngi lao ng i lm vic nc ngoi l s tho thun
gia doanh nghip, t chc s nghip vi ngi lao ng v quyn v ngha v
ca cỏc bờn trong vic a ngi lao ng i lm vic nc ngoi.
1.1.9 Hp ng cỏ nhõn
Hp ng cỏ nhõn l s tho thun trc tip bng vn bn gia ngi lao
ng vi bờn nc ngoi v vic ngi lao ng i lm vic nc ngoi.
1.1.10 Hp ng lao ng
Hp ng lao ng l s tho thun bng vn bn gia ngi lao ng v
ngi s dng lao ng v quyn v ngha v cỏc bờn trong quan h lao ng.
* Cỏc hỡnh thc Xut khu lao ng.
Ngi lao ng i lm vic nc ngoi theo mt trong cỏc hỡnh thc
sau õy:
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Hp ng a ngi lao ng i lm vic nc ngoi vi doanh
nghip hot ng dch v a ngi lao ng i lm vic nc ngoi, t chc
s nghip c phộp hot ng a ngi lao ng i lm vic nc ngoi.
- Hp ng a ngi lao ng i lm vic nc ngoi vi doanh
nghip trỳng thu hoc t chc, cỏ nhõn u t ra nc ngoi cú a ngi lao
ng i lm vic nc ngoi.
- Hp ng a ngi lao ng i lm vic nc ngoi theo hỡnh thc
thc tp sinh nõng cao tay ngh vi doanh nghip a ngi lao ng i lm
vic di hỡnh thc thc tp nõng cao tay ngh.
- Hp ng cỏ nhõn.
Sơ đồ 1.1 : Mối quan hệ giữa các nớc XKLĐ và nhập khẩu LĐ
1.2 Vai trũ ca cụng tỏc xut khu lao ng trong i sng kinh t xó hi.
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Chuyên
gia
cao cấp
Các nước nhập khẩu lao động
Các nước xuất khẩu lao động
Các nước
phát triển
Các nước
đang phát triển
CNKT
lành
nghề
Đội ngũ
CNKT
theo
ngành
Cán bộ
kỹ thuật
trung
cấp
Lao
động
kỹ thuật
đơn giản
Lao
động
dịch vụ
Các nước
đang phát triển
Các nước
phát triển
*) Mt l, Xut khu lao ng ó gúp phn gii quyt vic lm cho mt b
phn cỏc i tng chớnh sỏch, b i xut ng, thanh niờn n tui lao ng cha
cú vic lm, gúp phn thc hin chng trỡnh xúa úi, gim nghốo ca ng v
Nh nc ta. ng thi nú cng to vic lm cho hng vn lao ng trong nc
cú vic lm do cỏc khõu t chc, qun lý, dch v cho s lao ng ra nc ngoi
lm vic mang li.
Nn kinh t nc ta ang bc vo c ch th trng do vy t ra cho lao
ng Vit Nam rt nhiu nhng thỏch thc trc mt, ú l s loi thi nhng lao
ng khụng cú trỡnh , kh nng lm vic yu kộm. Vỡ vy, gii quyt vic
lm cho nhng lao ng trỡnh chuyờn mụn yu kộm l mt vn khú khn.
Chớnh iu ny ó lm t l tht nghip ca Vit Nam ng mc cao trờn th
gii (theo tớnh toỏn ca Liờn Hp quc l khong 7-8%), trong ú khu vc thnh
th khong 9 11%. Nu theo ỏnh giỏ ca th gii, mt nc cú t l tht nghip
di 3% l bỡnh thng, 4 7% l ln v trờn 9% l nguy him thỡ t l tht
nghip ca nc ta l ỏng bỏo ng, c bit l khu vc thnh th. Cũn khu vc
nụng thụn t l tht nghip cng khụng xỏc nh c vỡ khụng th nhn thy
ngi lao ng b tht nghip, h lm vic rt nhiu, lm theo thi v quanh nm
v cỏc cụng vic nụng thụn thỡ c to ra rt nhiu, nhng thu nhp ca h thỡ
li rt ớt. Mt khỏc, t nc ta cũn khú khn v kinh t cha th to c nhiu
ch lm trong nc. Do vy, ũi hi ng v Nh nc phi cú nhng chớnh sỏch
v dõn s lao ng - vic lm gim bt gỏnh nng tht nghip. Trong ú,
Xut khu lao ng c coi l mt trong nhng gii phỏp quan trng.
*) Hai l, Xut khu lao ng gúp phn tit kim vn u t to vic lm
trong nc. cú mt ch lm vic mi cho ngi lao ng cú tay ngh cao
ngnh Cụng nghip nng trong nc cn phi tn khong 100 triu ng, cho
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
ngi cú tay ngh trung bỡnh cn khong 30-50 triu ng; hoc to mt ch
lm vic cho lao ng gin n trong tiu, th cụng nghip cng cn 10-15 triu
ng.
Bỡnh quõn trong 7 nm 2002-2008, hng nm ta a i c hn 5 trm
ngn lao ng, chim khong 5% lc lng lao ng tng thờm hng nm,
lng vn u t to vic lm tit kim c tớnh bỡnh quõn khong 1.200 t
ng. Vi s lng lao ng v chuyờn gia ang lm vic nc ngoi hin nay
l 508.000 ngi, cng ớt nht tit kim c trờn 5.000 t ng u t to vic
lm trong nc. Cũn theo V lao ng Vn xó (B K hoch - u t) bỡnh
quõn mt ch lm vic vi trang b k thut nh hin nay l 39,3 triu ng thỡ
gim c ớt nht 16.720 t ng u t to vic lm trong nc.
*) Ba l, nõng cao trỡnh chuyờn mụn cho ngi lao ng, quỏ trỡnh lm
vic nc ngoi ó giỳp cho ngi lao ng nõng cao trỡnh chuyờn mụn,
ngoi ng, tip thu cụng ngh v tỏc phong sn xut cụng nghip, kinh nghim v
trỡnh qun lý. Khi tr v nc, ngi lao ng s gúp phn ci to c cu lao
ng mt cõn i trong nc v tng bc ỏp ng cỏc yờu cu ca s nghip
cụng nghip húa, hin i húa, gúp phn hỡnh thnh ngun nhõn lc cú k thut
cao trong nc. Mt b phn ngi lao ng sau hi hng sn cú ngun vn,
trỡnh k thut, qun lý ó u t m doanh nghip t nhõn, cỏc c s sn xut
to thờm vic lm cho gia ỡnh, thu hỳt lao ng ca xó hi, to c nhiu ch
vic lm mi cho ngi lao ng, gúp phn phỏt trin kinh t gia ỡnh v a
phng.
*) Bn l, tng thu nhp cho ngi lao ng v tng ngun thu ngoi t cho
t nc. Ngi lao ng tham gia i lm vic nc ngoi vi mc thu nhp
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
cao gi tin v cho gia ỡnh s ci thin ngun thu nhp v i sng gia ỡnh h,
ng thi tng ngun thu ngoi t cho t nc.
*) Nm l t nc ang trong thi k hi nhp kinh t quc t l thnh
viờn ca T chc thng mi quc t, y mnh cụng tỏc xut khu lao ng v
chuyờn gia úng gúp mt phn quan trng trong vic tham gia hi nhp kinh t
quc t ca t nc. Xut khu lao ng nhm em li li ớch cho c hai nc
xut c v nhp c lao ng, ú l: gii quyt s d tha v thiu ht lao ng,
tng ngun thu ngoi t cho ngõn sỏch nh nc, ng thi tng thu nhp, nõng
cao tay ngh v trỡnh chuyờn mụn cho cỏ nhõn ngi lao ng tham gia hot
ng xut khu lao ng. Xut khu lao ng v chuyờn gia l tớnh tt yu trong
c ch th trng v hi nhp kinh t quc t.
Nhng ni dung nờu trờn l c s lý lun cn thit cho vic nghiờn cu
thc trng v xut cỏc gii phỏp nhm tng cng cụng tỏc v xut khu lao
ng v chuyờn gia trong thi gian ti.
T l XKL so vi s vic lm c to ra trong nc
n v: nghỡn ngi Biu s 1
2004 2005 2006 2007 2008
S lng
(1000 ngi)
S lng
(1000 ngi)
S lng
(1000 ngi)
S lng
(1000 ngi)
S lng
(1000 ngi)
Tng s
1.557,5 1.610,6 1.650,8 1.685,0 1.350,0
Trong
nc
1.490 1.540 1.572
1.600 1.264
T l (%)
(95,66) (95,61) (95,22)
(94,96)
(93,2)
Ngoi
nc
67,5 70,6 78,8
85,0 86,0
T l (%)
(4,34) (4,39) (4,78)
(5,04) (6,8)
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Ngun: Cc qun lý lao ng ngoi nc ca B LTB&XH
Trong nm 2008 thỡ nc ta ó xut khu c 86.000 lao ng i lm
vic nc ngoi (bng 6,8% s vic lm to ra trong nc nm 2008) v cao
hn so vi nm 2007. Nhỡn vo bng s liu trờn thỡ ta thy t l xut khu lao
ng so vi s vic lm to ra trong nc nm 2008 cao hn nhiu so vi nm
2007, tuy nhiờn thc t thỡ t l ú phn ỏnh khụng chớnh xỏc nu so vi nm
2007. Vỡ trong nm 2008 do nh hng ca cuc khng hong kinh t ton cu
nờn s vic lm c to ra trong nc b gim sỳt so vi nm 2007 (gim
2,1%). Nờn mc dự trong nm 2008 cụng tỏc xut khu lao ng cú tng cao
hn so vi nm 2007 (tng 1,18%) nhng t l xut khu lao ng so vi s vic
lm to ra trong nc nm 2008 li cao hn hn nm 2007. Trong nhng nm
tip theo thỡ ng v Nh nc ta cn cú cỏc chớnh sỏch v bin phỏp nhm to
ra c s vic lm trong nc cao hn v tip tc y mnh cụng tỏc xut khu
lao ng. Cú nh vy thỡ t l xut khu lao ng so vi s vic lm to ra trong
nc mi phn ỏnh ỳng s phỏt trin ca nn kinh t nc ta.
1.3. c im ca cụng tỏc xut khu lao ng
Xut khu lao ng mang tớnh tt yu khỏch quan.
Xut khu lao ng din ra ch yu l do gia cỏc nc trờn th gii cú s
chờnh lch v kinh t - xó hi. Nhng nc giu cú nn kinh t phỏt trin mnh
thng cú nhiu lao ng cú tay ngh cao, nhiu chuyờn gia gii cú trỡnh cao
m li thiu nhng lao ng ph thụng, lao dụng cho nhng cụng vic vt v,
nng nhc, c hi hoc nhng cụng vic cú thu nhp tng i thp so vi thu
nhp chung ca xó hi. iu ngc li li din ra ti nhng quc gia nghốo ang
phỏt trin, ni m dõn s ụng nờn rt di do v lao ng song do nn kinh t
chm phỏt trin nờn trỡnh lao ng cũn thp ch yu l lao ng gin n th
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
cụng l chớnh cụng thờm vi mc thu nhp thp, thiu vic lm, thiu ht nhng
chuyờn gia gii trỡnh chuyờn mụn k thut cao.Cng tng t nh quy tc hai
bỡnh thụng nhau trong vt lý vy iu ng nhiờn s xy ra l lao ng t ch
d tha s chy v ch thiu ht. ú cng chớnh l nguyờn lý chớnh ca quy lut
cung cu trong nn kinh t th trng.
Xut khu lao ng l mt hot ng xut nhp khu c bit.
Chc hn rng trong mi chỳng ta ai cng ó tng nghe qua cm t xut
nhp khu. Xut nhp khu l hot ng khụng th tỏch ri gia cỏc quc gia
trờn th gii. Khụng th cú mt quc gia no cú th tn ti v phỏt trin nu nn
kinh t ca h úng ca hon ton vi th gii bờn ngoi, bi vy xut nhp
khu l mt hot ng mang tớnh cht ht sc quan trng, nh cú xut nhp khu
m hng húa v dch v trờn ton th gii c lu thụng, trao . Xut khu lao
ng cng l mt hot ng nh th, vy nú cng l mt hot ng xut nhp
khu song l mt hot ng xut nhp khu c bit. im c bit l ch thay
vỡ xut nhp khu cỏc loi thc phm hng húa tiờu dựng nh bỡnh thng thỡ
hng húa c xut nhp khu õy l sc lao ng ca ngi lao ng.
Trong hot ng xut khu lao ng, ngi lao ng s em bỏn sc lao
ng ca mỡnh cho ch s dng lao ng nc ngoi v nhn v khon tin
cụng l tin lng c tr. Chớnh vỡ sc lao ng l mt loi hng húa c bit
nờn tớnh cht ca xut khu lao ng khụng ch n thun nh hot ng xut
nhp khu hng húa thụng thng, tranh chp v hng hoỏ gia cỏc nc ó l
mt vic khú gii quyt bao nhiờu thỡ tranh chp v nhng vi phm trong vic
xut khu lao ng gia cỏc nc li cng khú gii quyt v x lý hn rt
nhiu.Bi ú m ũi hi phi cú s qun lý v quan tõm c bit ca Nh nc.
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Xut khu lao ng mang tớnh li ớch cao.
Xut khu lao ng trc ht mang li li ớch cho nc a lao ng i xut
khu c v phớa nh nc, doanh nghip v bn thõn ngi lao ng.
i vi quc gia hot ng xut khu lao ng mang li mt khon thu cho
ngõn sỏch nh nc nh khon thu thu t hot ng ca cỏc cụng ty, doanh nghip
xut khu lao ng v khon ngoi t ngi lao ng gi v nc. Hn na, i vi
quc gia xut khu lao ng cũn giỳp gii quyt vic lm, gim thiu tht nghip,
thụng qua xut nhp khu y nhanh c tin trỡnh phỏt trin t nc v m rng
quan h hp tỏc quc t.
i vi cỏc doanh nghip, cụng ty xut khu lao ng: hot ng xut khu lao
ng mang li li nhun trc ht cho cỏc nhõn viờn ca doanh nghip nh vo cỏc
khon thu t chi phớ a ngi lao ng i lm vic nc ngoi nh: phớ mụi gii,
phớ o to, sau ú l mang li li ớch cho ch doanh nghip nh khon li nhun
thu c t hot ụng ca doanh nghip.
i vi cỏc i tng i xut khu lao ng v ngi thõn: khon li ớch
m h nhn c chớnh l khon tin lng h c nhn v gi v nc cho
ngi thõn. Khon tin ú cũn cú th tr thnh khon vn u t cho nhng
ngi lao ng sau khi h tr v nc, giỳp h lm giu v ci thin cuc sng
ca gia ỡnh v bn thõn. Mt li ớch vụ hỡnh na m h nhn c t vic i
xut khu lao ng ú l c nõng cao trỡnh tay ngh, ý thc lao ng, k
lut, cho bn thõn h iu m trong nc khụng th cú c.
Khụng ch mang li li ớch ln cho cỏc quc gia a lao ng i xut khu m
i vi cỏc nc tip nhn hot ng ny cng mang li nhng li ớch khụng nh.
Trc tiờn l nú bự p c mt khi lng lao ng ang b thiu ht nhng
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
nc ny. K n l khon tin lng phi tr cho lao ng nc ngoi l tng i
r so vi khon lng phi tr cho lao ng trong nc.
Xut khu lao ng mang tớnh xó hi cao.
Xut khu lao ng khụng ch n gin l mt hot ng kinh t n thun
m nú cũn mang tớnh xó hi rt cao. Vic xut khu lao ng giỳp cho cỏc quc
gia gii quyt c phn no nhng hn ch ca thi trng lao ng nh gii
quyt vic lm cho nhng lao ng d tha, gim thiu tht nghip nhng
quc gia a lao ng i xut khu v gii quyt c tỡnh trng thiu ht lao
ng nhng nc tip nhn.Hot ng xut khu lao ng khụng ch n gin
l em sc lao ng ca ngi lao ng t nc ny sang nc kia m nú cũn
em theo c mt khi lng dõn c t nc a lao ng i xut khu ti nc
tip nhn lao ng. Biờn gii gia cỏc quc gia khụng ch l mc ngn cỏch cỏc
quc gia vi nhau m cũn ngn cỏch c nn vn hoỏ, li sng, tớn ngng, ca
cỏc quc gia ú. Chớnh vỡ l ú hot ng xut khu lao ng cng kốm theo nú
l mt lot nhng xỏo trn cho c xó hi ti ni tip nhn v ni lao ng c
a i.
Xut khu lao ng cng gúp phn ci thin i sng ca nhõn dõn thụng
qua khon thu nhp m ngi lao ng gi v cho gia ỡnh v ngi thõn. õy
cng l mt trong nhng bin phỏp hiu qu thc hin chng trỡnh xoỏ úi
gim nghốo cho nhõn dõn.
Xut khu lao ng cng cú tớnh cnh tranh.
Cng ging nh mi hot ng kinh t khỏc, hot ng xut khu lao ng
cng c t trong mt mụi trng cnh tranh gay gt. S cnh tranh n trc
ht l t phớa nhng ngi lao ng vi nhau. Bi s lng lao ng c chn
i xut khu lao ng sang cỏc nc l cú hn m dõn s ụng, ngun lao ng
14
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét